معنی بعضی از لغات تركی به فارسی
یازار : " تؤرک دیلینی اؤیره نین، چونکو اونلارین حاکمیتی چوخ اوزون سؤره جکدیر." پیامبر اکرم

| |
ائل بگی:رئیس قوم،راهبرمردم
ائل باشی:رهبرمردم،رئیس ملّت
ائل مالی:بیت المال
ائلچی:رسول،سَفیر
ایم:اشاره
ایْر:آواز،ترانه
ایشیم/ایْشیق:نور،پرتو
ایلدیریم:آذرخش،تندر،صاعقه
ایرماق:رود(قیزیل ایرماق:رودی درتوركییه)
باتی:غرب(گون باتان:مغرب)
باش باخان:نخست وزیر،صدراعظم
باشجی:راهبر،دلیل وراهنما
باشجیلیق:رهبری،فرماندهی،مدیریت،سرپرستی
باشلانیش/باشلانغیج:سرآغاز،شروع
باش داشی:سنگ قبر
باشقا:جدا،غیر،بیگانه
باشقان:رئیس جمهور،مدیر،رئیس
باش یازی:سرمقاله،سرنوشت باشلیق:عنوان،سرخط
باش یازار:سردبیر
بالتا:تبر
بالیق:شهر،ولایت
باغیر:جگر،كبد
بایات:خداوند
بره:كمین گاه
بلگه:نشان،علامت،آرم،سند،مدرك
بَنَك:نقطه،خال
بَنیز:رخسار،چهره
بئیین:مغز
بیتیك:كتاب،نوشته،كاغذدعا
بیتی:كتاب آسمانی
بیرگه:متحد
بیلیك/بیلیم:علم ودانش
بیلیك یوردی:دانشگاه
بیلگین/بیلیجی:دانا،عالم،دانشمند
بیلگی:دانش،اطلاعات علمی
بیلگی سایار:كامپیوتر
بیلگه:حكیم،فیلسوف
تات:بیگانه
تارلا:زمین
تانری/تاری:خدا،الله
تؤره:سنّت،آداب و رسوم،عادات اجتماعی
تونقا:ببر
جووه:جیوه(این كلمه ازتركی واردفارسی شده است)
چاغ/چاق:زمان،وقت،قرن
چاغداش:معاصر،هم عصر
چاغداش یازار:نویسنده معاصر
چاقّال:شغال
چای:رود(آرازچایی:رودآراز)
چای بالیغی:ماهی آزاد
دان:صبح،سحر،قبل از طلوع آفتاب
دَگیرمان:آسیاب
دَگیرمانجی:آسیابان
ذَنیز:دریا
دوْغو:شرق(گون دوْغان:مشرق)
زوْل:خط
زوغ:ریشه
ساغلام:تندرست،سالم،بی نقض
ساغلیق اوجاقی:مركزبهداشت،درمانگاه
ساغیش:حساب،شماره،قیامت(ساغیش گونو:روزقیامت)
ساغ:درست،راست
ساقّال:ریش
ساقّیز:آدامس و…
سان:عدد،شماره
ساو:سخن،حرف،كلام
ساوجی1:پیامبر،نبی
ساوجی2:دادستان
سَكْسَن/سَكسان:هشتاد
سوْل:چپ
سوْن:پایان،انتها،آخر
سوْی:اصل ونسب،سلاله،نژاد
سوْیداش:هم نژاد
سوْی آغاجی:شجره نامه
سوْی قیْریمی:نسل كشی
سؤزجوك:كلمه
سؤزلوك:فرهنگ،قاموس نامه
سؤزلوسیْناو:امتحان شفاهی
سؤزمن:سخنگو(سخنگوی دولت)
سیْتما:تب
سیْرا:نظم،ترتیب،ردیف
كاوارچی:سبزی فروش
كرتیك:بریده،قطعه،كوتاه
كؤپك بالیغی:كوسه
گوز:پاییز
گؤرنجی:تماشاگر،بیننده
گؤروم:هدیه،سوغاتی
گؤرونوش/گؤرونوم:شكل،ظاهر،قیافه
گؤزَتمن:ناظم مدرسه
گؤزه تچی:نگهبان
گؤرگو:تجربه اجتماعی،تربیت
گؤزلوك:عینك
گونئی:شمال
گوموش:نقره
گوزگو:آیینه
قادین:بانو،زن
قافلان:پلنگ
قوزئی:جنوب
قورولتای:مجلس
قوْندارما:مصنوعی،غیرواقعی،جعلی
قیرنا:شیر آب
قیزیل:طلا،رنگ سرخ
قیلاووز:رهبر
قیلیچ:شمشیر
مان:جرم،گناه،خطا،عیب
مین باشی:سرتیب،سرلشگر
وازگئچمَك:گذشتن،رهاكردن
وارسیل:دارا وارلی:ثروتمند
وارلیق:هستی،وجود
وارلیق بیرلیگی:وحدت وجود
وارلیلیق:ثروتمندی
یوردداش/وطنداش:هموطن
یاپیشقان:چسبناك،چسبان،چسب
یاپیم:تولید
یاپیمجی:تولیدكننده،تهیه كننده
یاپی:ساختمان،بنا
یاد:اجنبی،بیگانه،غریبه
یادلار:بیگانگان
یاز:بهار
یازقی:قَلم ـ به معنی ‹سرنوشت› نیز آمده
یازیلی:كتبی
یاسا:قانون
یاشیل:رنگ سبز
یورد:سرزمین،وطن
یوْخسول:ندار،فقیر
یوْخلوق:عدم،نیستی
یوْغورت:ماست(این واژه ازتركی واردزبانهای اروپایی نیزبه صورتyogurt(= قاتیق)گردیده است)
یوزباشی:سرهنگ
یؤنَتْمن:كارگردان
ییْلماز:شجاع،نترس،دلیر
یئرآلتی سولار:آبهای زیرزمینی
یئرچكیمی:نیروی جاذبه زمین
یئردَش(بالیق داش):همشهری
یئركؤكو:هویج
یئریوزو:كره خاكی،جهان
یئشیك:صندوق،قوطی،جعبه
یوكونْج:نماز،عبادت
یوكوندَج:عابد،نمازگزار واژه های پیشنهادی ازاسماعیل هادی
آیسال:ماهواره
سوْیچو:نژادپرست |